Powiatowa Stacja
Sanitarno-Epidemiologiczna
w Siemiatyczach

Co powinniśmy jeść latem?

Czy jest specjalna dieta na letnie upalne dni?

Na co zwrócić szczególną uwagę?

Zarówno latem, jak również podczas całego roku powinniśmy dbać o prawidłowe żywienie. Zasady prawidłowego żywienia zostały przedstawione w artykule omawiającym Piramidę Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej.

Woda - naszym głównym składnikiem organizmu i codziennym napojem:

woda

W upalne dni powinniśmy pamiętać szczególnie o wodzie. Woda jest podstawowym składnikiem organizmu i jest niezbędna do życia - bierze udział w bardzo wielu ważnych procesach metabolicznych takich jak np. trawienie, usuwanie toksyn, a także w utrzymaniu prawidłowej, optymalnej temperatury ciała. Woda nie jest magazynowana w organizmie, dlatego powinniśmy ją stale uzupełniać w ciągu dnia - co najmniej 1,5 litra małymi porcjami. Latem jest to szczególnie ważne, ponieważ wysoka temperatura powietrza powoduje, że tracimy więcej wody. Odpowiednie nawodnienie jest niezbędne nie tylko do skomplikowanych reakcji zachodzących w naszym organizmie, ale również do utrzymania prawidłowego i zdrowego stanu skóry oraz dobrego samopoczucia. Co ważne uczucie pragnienia pojawia się stosunkowo późno - dopiero w fazie początkowego odwodnienia - dlatego powiniśmy stale pamiętać o regularnym i stopniowym przyjmowaniu wody mineralnej jako najlepszego płynu nawadniającego tak aby nie dopuszczać do uczucia pragnienia. Jaką wodę wybrać? Najlepsza będzie woda mineralna średniomineralizowana - co ważne bez żadnych sztucznych dodatków - można dodać plasterek cytryny i mięty. Wysokomineralizowane wody są również polecane jako uzupełnienie utraconych wraz z potem minerałów, ale pijąc taką wodę powinniśmy zwracać uwagę na skład i ilość poszczególych minerałów - dotyczy to zwłaszcza osób z dolegliwościami np. żołądkowymi oraz chorobami nerek.

cytryna woda

Jak grillować?

Okres letni sprzyja częstym spotkaniom na świeżym powietrzu, gdzie serwowane są dania z grilla, najczęściej mięsne. Pamiętajmy, że na grilla świetnie sprawdzi się również ryba oraz warzywa, np. cukinia czy papryka - jednocześnie będzie to zdrowe urozmaicenie grillowanego posiłku. Należy pamiętać również, że podczas grillowania - zwłaszcza potraw mięsnych - wyciekający na węgle tłuszcz spala się, wydzielając szkodliwe dla nas związki m. in. wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (w skrócie WWA), nadtlenki, wolne rodniki, nitrozaminy, heterocykliczne aminy aromatyczne - które nie dość, że "straszą" nazwą to przyjmowane w nadmiarze wraz z pokarmem mogą mieć kancerogenne (rakotwórcze) działanie.

Aby więc zminimalizować wydzielanie ww. szkodliwych związków warto stosować samodzielnie przygotowane marynaty, które nie tylko nadadzą aromat i smak grilowanym potrawom, ale również zredukują ilość powstających związków rakotwórczych nawet o 96%. Według raportu Journal of Agricultural and Food Chemistry, marynaty zawierające olej rzepakowy lub oliwę z oliwek, sok z cytryny i czosnek, zmniejszają poziom HCA (heterocyklicznych amin) w kurczaku o 90%, tak samo jak marynowanie steków w czerwonym winie przez około sześć godzin. Okazuje się, że również marynowanie wieprzowiny w ciemnym piwie znacząco zmniejsza ilość substancji rakotwórczych. Dodanie ziół do marynaty, np. majeranku, rozmarynu, mięty, bazylii, szałwii lub oregano także zmniejsza wydzielanie toksycznych substancji podczas grillowania. Poza tym do grillowania należy używać węgla drzewnego, a mięs i innych produktów nie piec zbyt długo by potrawy nie były ciężkostrawne i nie straciły swoich wartości odżywczych w zamian za nagromadzenie szkodliwych związków w zwęglonych częściach potrawy.

gril

Stragany, jarmaki... letnie jedzenie:

Latem należy również zwrócić uwagę na żywność oferowaną na ulicy, bazarkach, jarmarkach - nie zawsze wiadomego pochodzenia. Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi niepożądanych mikroorganizmów w żywości. Niewłaściwe warunki sanitarno - higieniczne (niezachowanie ciągłości łańcucha chłodniczego podczas transportu lub przechowywania surowców i produków, brak zabezpieczeń przed zanieczyszczeniami np. kurz) sprzyja zatruciom pokarmowym. Dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas kupowania posiłków na letnich straganach (warto zwrócić uwagę czy w miejscu sprzedaży jest urządzenie chłodnicze, czy warunki higieniczne personelu i miejsca sprzedaży nie budzą zastrzeżeń.

domek handlowy

Dużo warzyw i owoców, ale jakie wybrać?

W okresie letnim warto wykorzystać bogactwo naszych sezonowych, rodzimych warzyw i owoców, które są istotnie bardziej wartościowe pod względem zawartości witamin i składników mineralnych niż te przywożone z zagranicy.

krajowe owoce

Przykładowe sezonowe warzywa i owoce:

-lipiec: agrest, borówka amerykańska, czereśnie, gruszki, jabłka, jagody, maliny, mirabelki, morwa, porzeczka, bakłażan, brokuł, brukiew, botwinka, burak ćwikłowy, fasolka szparagowa, koper włoski, kalafior, kalarepa, kapusta, kukurydza, ogórek, pomidor, papryka, por, rabarbar, sałata, szpinak, truskawki, cukinia,

-sierpień: agrest, aronia, borówka amerykańska, borówka brusznica, owoc czarnego bzu, owoc dzikiej róży, gruszki, jeżyny, jabłka, jagody, maliny, mirabelki, morwa, porzeczka, bakłażan, brokuł, brukiew, botwinka, burak ćwikłowy, fasolka szparagowa, koper włoski, kalafior, kalarepa, kapusta, kukurydza, ogórek, pomidor, papryka, por, rabarbar, sałata, szpinak, cukinia, poziomki, śliwki, bakłażan, bób, dynia, kababczek, kapusta, karczoch, pietruszka korzeń, seler (korzeń i naciowy), szczaw i in.

Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółowym kalendarzem sezonowości, gdzie można również znaleźć ciekawe informacje na temat poszczególnych warzyw i owoców: http://www.produkty-tradycyjne.pl/kalendarz#

 

Zatem korzystajmy z bogactw naszych rodzimych sadów i ogrodów, grillujmy bezpiecznie i okazjonalnie, a przy straganach z żywnością dokonujmy rozważnych zakupów.

 

 

Źródło:

http://bonavita.pl/woda-jako-podstawowy-skladnik-organizmu

https://dietetycy.org.pl/jak-grillowac-bezpiecznie-dla-zdrowia-2/

http://www.produkty-tradycyjne.pl/kalendarz#